Başköşe

İsmet Sezer

Şu göç meselesi

Bundan birkaç hafta önce "Göç tersine döner mi?" başlıklı bir yazı yazmıştım.  Yazıda, Sinop Tarım İl Müdürlüğüne yaptığımız ziyaret sırasında, İl Tarım Müdürlüğü'nün meyve ve sebzecilik üzerine başlattığı bir projeden söz ederek; gelişen süreçte yüksek kar getirici bu tür faaliyetlerin, büyük şehirlerin varoşlarına olan hızlı göçü tersine çevirebileceğini söylemiştim.

Bu yazıma itiraz geldi: Eğitimci Tufan Bilgili, konu ile ilgili bir değerlendirme yaptığı yazısında, toplumların tarihsel gelişimindeki doğrulardan hareketle, bizim "Göç tersine dönebilir" şeklindeki düşüncelerimizin, gerçekleşmesi imkansız bir düşünce olacağına vurgu yapıyor.

Kuşkusuz toplumların gelişimleri hep ileriye doğrudur. Dönemsel olarak duraklamalar, hatta geri dönüşler olsa bile, sonuçta bu gelişim hep aynı doğrultuda, ileriye dönük olacaktır. Ancak burada üzerinde önemle durulması gereken sorunların başında "İleriye doğru gelişimin" ne olduğu konusu gelmektedir.

Eğer toplumlar temel üretim alanlarında, sahip oldukları üretim tekniklerini, buna bağlı olarak üretimle ilgili bilgilerini yeniliyor ve geliştiriyorlarsa, o toplumun gelişmesi zorunlu olarak ileriye doğru olacaktır.

Bütün bunlardan hareketle, örneğin ilçemizde meyve ve sebze üretiminde yeni bilgilerle donanan üreticilerin, yeni teknikler kullanarak faaliyetlerine devam etmesi, gelişmenin ve ilerlemenin de bir göstergesi olacaktır. Sen saban üretirsin, traktör üretirsin veya tarımsal alanda kullanılacak çeşitli makineler üretirsin; veya birim alandan daha çok verim elde edilebilecek tohum ıslahı yaparsın; ben de senden bunları alarak, tarımsal faaliyet alanımda kullanırım. Sen bunları bana satarsın ve bunun karşılığında benden bir ücret alırsın; bu aldığın parayı da yine benim ürettiğim ürünü satın almakta kullanırsın. İnsanların bir arada yaşama zorunluluğundan doğan bu işbölümü sayesinde hayatını devam ettirirsin. Üretim ve üretimden elde edilen gelirin paylaşılmasını ise kuracağın organizasyonlar eliyle yaparsın. Bu organizasyon yapısı modern toplumlarda karşımıza "Devlet" olarak çıkar. Yani toplumun altyapısı üretim ve üretimle ilgili faaliyetler; üstyapısı da devlet olarak formüle edilmiş olur. Toplumların gelişmişliği veya geri kalmışlığı bu organizasyon yapılarına bakılarak anlaşılır. Bu yapının nasıl gerçekleştiği, toplumun ve bireyin haklarını nasıl koruma altına aldığı ile ilgili olarak, gelişmişlik veya geri kalmışlıktan söz edebiliriz.

Bilgi çağı veya bilgi toplumu diye bir şey yoktur

Bilgi çağı kavramı bize Eski Cumhurbaşkanlarından Turgut Özal'dan miras kalmıştır. Günümüzde iletişim teknolojilerindeki baş döndürücü gelişmelere bakılarak söylenen "Bilişim Çağı" kavramına yanlış anlam yüklemesi sonucu, bizde moda olmuş bir sözdür bu "bilgi toplumu"... Kuşkusuz bundan 1000 yıl 2000 yıl önce de bilgi toplumu vardı. Üretim teknolojilerinde daha ileri teknikleri kullanmayı bilen toplumlar, diğerlerine göre daha ileri bir bilgi toplumuydu. O nedenle günümüze bilgi çağı; toplumuna da  bilgi toplumu demek son derece yanlış bir tanımlama olacaktır.

Eğer böyle bir tanımlama yapacak olursak, bir anlamda gelişmenin son haddine geldiği gibi bir kavram çıkar ortaya. Bugünümüz bilgi çağıysa 2000 yıl sonraki çağ ne çağı olacak? Her türlü bilgi üretiminin bugünden çok daha ilerde olacağı o günleri de, bundan 2000 yıl önceki çağlar gibi bilgi çağı olarak tanımlamak gerekmeyecek mi? Buradan hareketle diyebiliriz ki, bilgi çağı veya bilgi toplumu diye bir şey yoktur. Çünkü bilgi üretimi her çağda olmuştur ve bundan sonra da olacaktır. Daha çok ve yeni bilgiler üretmek bu gerçeği değiştirmez.

Göç meselesine gelince, bunun birçok öznel ve nesnel nedenleri vardır.  Kırsal alandan kentsel alanlara göçün en başta gelen nesnel nedeni, elde edilen üretimin, insanların ihtiyaçlarını karşılayamamasıdır. Öznel nedeni ise bazı "özenti" ve saçma bir "gurur" ve "gösteriş" duygusudur. İnsanlar göç ederken, geçimlerini daha kolay sağlayabileceklerini umduğu yerlere gitmeyi tercih eder. Asıl belirleyici neden budur. Diğerleri tali etkenlerdir. Büyük kentlerin varoşlarında zor şartlar altında hayatını sürdüren insan topluluklarının, aynı şeyi doğduğu topraklarda daha kolay yapabilme imkanı bulduklarında geri dönmeyi düşünecekleri ve bunu yapabilecekleri, hayatın gerçekleriyle uyumsuz değildir. Kaldı ki, bilgiye ulaşma ve iletişim imkanları artık mekana bağlı bir olay değildir. Herkes, her istediği yerden, istediği bilgiye kolayca ulaşabilir. Önemli olan bu bilgiyi kullanabileceği bir üretim alanının olup olmamasıdır.

O nedenle, eğer uygulamaya konulacak yeni projeler ve teknikler, eğer size tarımsal faaliyet alanında zenginlik vadediyorsa ve bunu insanlar gözleriyle görüyorsa, tersine göç pekala mümkündür. Bu toplumsal gelişim anlamında bir gerileme değildir. Aksine bir ilerlemeyi ifade eder.

İnsan ihtiyaçları en temel ihtiyaç olan "beslenme"den başlayarak çeşitli aşamalar halinde gelişir ve çoğalır. Ancak unutulmaması gereken şey şudur: Bütün teknolojik gelişmeler son tahlilde, insan ihtiyaçlarını karşılamayı kolaylaştırmak içindir. Gelişmiş olsun, gelişmemiş olsun, tüm toplumların en temel ve en stratejik üretim alanı tarımsal faaliyetlerdir. Ayrıca tarımsal faaliyetlerin yoğunluk kazandığı toplumları "tarım toplumu" olarak değerlendirmek de yanlıştır. Böyle bir toplum da moda deyimle pek ala "bilgi toplumu" olabilir.

Sonuç olarak şunu söylemek istiyoruz: Vaktiyle köyünü kentini terk edip büyük kentlere göç etmiş insanların tamamının köylerine geri dönmesi beklenemez. Dönseler bile terk ettikleri şeyleri tekrar elde edemezler. Ulaşım, sağlık ve eğitim imkanlarındaki standartlaşmaya giden gelişmeler karşısında, zenginlik imkanı sunan fırsatların göçü geriye döndürmede son derece teşvik edici bir unsur olduğunu gözden kaçırmamak gerekir.

Yorumcuların dikkatine! Yasal Uyarı! Yorumlarınızı anlaşılır bir dille ve dilbilgisi kurallarına uygun olarak özenle yazınız. BÜYÜK HARF kullanmayınız. Tekrar okuyarak yanlışlarınızı düzeltiniz. Anlaşılmaz kısaltmalar yapmayınız. Lütfen yorumlarınızda terbiye dışı sözler kullanmayınız. Yazılan yorumların sorumluluğu yazarına aittir. Sonradan pişman olunacak hukuki sorunlarla karşılaşmamak için kişi veya kurumlara yöneltilmiş olan eleştirileriniz hakarete varmasın. Yorumlar denetlendikten sonra yayına verilecektir. Yazılarımızda yanlış ya da kusurlu bir konu bulunursa bunu lütfen bize bildiriniz.
Yukarıdaki Sözleşmeyi/Uyarıları kabul ediyorum.
'Evet' Yazın:
İsim:
E-mail:	(isteğe bağlı)
Beni Hatırla | Beni Unut

Tasarm:DtGaNi